Voerendaalse kerststallen liggen soms op oeroude kruispunten

Auteur
Hary van Aken

Traditioneel verzorgen buurtverenigingen in de kersttijd een openlucht-kerststal in hun buurt. Als je die plekken nader beschouwt, blijkt dat die locaties vaak de eeuwenoude centra van het dorp of gehucht zijn en dan ook nog vaak op een oeroud kruispunt van wegen. Zo bevindt de grote kerststal van Kunrade zich altijd bij het Kunderkruis, daar waar de oude Rijksweg zich afscheidt van de Romeinse Via Belgica (Kunderkampstraat).

De Klimmense kerststal vind je in de Houtstraat, niet ver van de kerk die gelegen is bij een kruispunt van Romeinse wegen. Veel kerken waren overigens op kerstdag open en konden mensen met een mondkapje op de kerststal met grote beelden bewonderen. In Craubeek
is de stal opgebouwd in de kapel die zich op een vermoedelijk Romeinse afsplitsing bevindt. De Steinweg sloot op de plek van de kapel aan op de Via Belgica die van Terveurt kwam. En voor de aanleg van de Rijksweg tussen Voerendaal en Klimmen (rond 1750) volgde de oude weg de Romeinse voorganger via Craubeek en de Klimmense kerk. 

Op Ubachsberg was, nabij de huidige kerk, tijdens de 14 de eeuw sprake van een internationaal kruispunt. Daar kruiste de Wijnstraat (van Keulen naar Vlaanderen) de handelsweg van Heerlen naar Luik. Ook de kerststal van Termaar staat niet toevallig op een oeroud kruispunt. Dit gehucht lag langs de 14e-eeuwse Wijn- of Karstraat  als vervolg op de weg in Ubachsberg. De Schalenbosweg fungeerde een eeuw geleden nog als het kerk- en schoolpad van Ransdaal naar Klimmen aangezien er destijds nog geen sprake was van een kerk of school in Ransdaal. Dat kerkpad kruiste de Karstraat op de plek waar voorheen de Sparwinkel gevestigd was. Van enkele locaties heb ik foto's van 11 jaar geleden toen we voor de laatste keer mochten genieten van sneeuw.

Sneeuw in gemeente Voerendaal
Fotograaf
Hary van Aken